Νομική Γνωμοδότηση Κωνσταντίνου Βολτή, επίτιμου Αντιπροέδρου Νομικού Συμβουλίου του Κράτους

Σχετικά με το δικόγραφο της αίτησης ενώπιον του Εφετείου Αθηνών, με την οποία ζητείται να αρθεί και επιλυθεί η αμφισβήτηση ή η αμφιβολία περί του περιεχομένου της βούλησης των διαθετών:

Α. του Ευαγγέλη Ζάππα και συγκεκριμένα ως προς την εκτέλεση των διατάξεων της διαθήκης για τη διοργάνωση των “Ολυμπίων” από την Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων διαχείρισης της καταληφθείσης περιουσίας από την ίδια Επιτροπή, ως προς την αληθή βούληση του διαθέτη για την ανά τετραετία διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων με την αυθεντική αθλητική τους μορφή, ως προς την ονομασία του “Καταστήματος των Ολυμπίων”, τη δημιουργία Ολυμπιακού Μουσείου, τη δημιουργία “Ολυμπιακού Πάρκου Αθηνών” ως κέντρου με συγκεκριμένες χρήσεις για τη διοργάνωση δραστηριοτήτων συναφών με την ανάδειξη των αρχών του Ολυμπισμού, περιλαμβανομένου και του κτιρίου της “Αίγλης” και τη δημιουργία ενός Παγκόσμιου Πνευματικού Κέντρου του Ολυμπισμού, ως προς τις διατάξεις για απονομή βραβείων, τη διοργάνωση Ολυμπιακού Λαχείου και τους λοιπούς όρους της διαθήκης,

Β. του Κωνσταντίνου Ζάππα και συγκεκριμένα ως προς τη διαχείριση από τη Ζάππειο Επιτροπή κληρονομίας υπέρ του Δημοσίου από τον Ευαγγέλη Ζάππα,

Γ. αν η βούληση του Ευαγγέλη Ζάππα έχει αποβεί πλέον απολύτως ή κατά το μεγαλύτερο μέρος της απραγματοποίητη, ως προς την ανά τετραετίαν διοργάνωση των Ολυμπίων με τη μορφή γενικών διαγωνισμών (βιομηχανικών, γεωργικών, κτηνοτροφικών, αθλητικών, καλλιτεχνικών) και ότι συντρέχει λόγος επωφελέστερης και ασφαλέστερης αξιοποίησης της καταληφθείσης περιουσίας του Ευαγγέλη Ζάππα σωρευτικά ή διαζευκτικά με τη διεξαγωγή των Ολυμπίων ως Κλασσικών Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα ανά τετραετία στο μεσοδιάστημα μεταξύ των Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων και με τη λειτουργία του Ζαππείου Μεγάρου ως Ολυμπιακού Μουσείου Αθηνών, όπως λεπτομερώς περιλαμβάνεται σε σχετικές εκθέσεις, μελέτες, διαγράμματα και υπομνήματα επί εκάστου θέματος.

Μελέτησα το θέμα και ανταποκρίνομαι ευχαρίστως, γιατί είναι εξαιρετικά σοβαρό ως προς όλες τις διαστάσεις του (εθνικές, ιστορικές, ηθικές, πολιτιστικές, οικονομικές), ιδιαίτερα ελκυστικό και ως προς τα νομικά ζητήματα απολύτως εντός των ενδιαφερόντων μου για την εφαρμογή του ν. 4182/2013, του οποίου τολμώ να λέγω, ότι έχω την πατρότητα (τουλάχιστον μέχρι το άρθρο 82 “μεταβατικές και καταργούμενες διατάξεις”).

Πράγματι τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες για τη σύνταξη νέου νόμου προς αντικατάσταση του α.ν. 2039/1939. Με αποφάσεις του Υφυπουργού Οικονομικών συγκροτήθηκαν ειδικές Νομοπαρασκευαστικές Επιτροπές για τη σύνταξη νέου σύγχρονου Κώδικα κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 14 του άρθρου 27 του ν. 2166/1973 (Α 137), ενόψει της παρ. 3 του άρθρου 109 του συντάγματος, ο οποίος θα ψηφιζόταν κατά τη διαδικασία των κωδίκων (άρθρο 76 παρ. 6, Συν/τος ).

Η πρώτη επιτροπή υπό την Προεδρία Συμβούλου Επικρατείας και με τη συμμετοχή Αρεοπαγίτου, Νομικού Συμβούλου του Κράτους, Παρέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και δύο Καθηγητών, συνεδρίασε διαδοχικά επί μακρόν (πλέον από ένα και μισό χρόνο) και υπέβαλε Σχέδιο Κώδικα το έτος 2003. Σε δεύτερο στάδιο νέων Συνεδριάσεων υπέβαλε νέο Σχέδιο Κώδικα το έτος 2004. Τα σχέδια αυτά δεν προωθήθηκαν, προφανώς γιατί δεν κρίθηκαν επαρκή.

Δεύτερη Επιτροπή υπό την Προεδρία μου και με μόνο δεύτερο νομικό ένα Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (χωρίς αμοιβή Προέδρου και μελών) συστάθηκε αρχές του έτους 2011, συνεδρίασε διαδοχικά τους μήνες Φεβρουάριο έως Ιούνιο σε είκοσι τέσσερες συνεδριάσεις και υπέβαλε ως κατεπείγον νέο Σχέδιο Κώδικα, αναμορφωμένου ενόψει και νέων δεδομένων (διοικητική αποκέντρωση, παρατηρήσεις φορέων και πορίσματα Μόνιμης Ειδικής Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής) και σε ενιαία μορφή (“κοινωφελείς περιουσίες και σχολάζουσες κληρονομίες).

Ως Πρόεδρος της Επιτροπής μαζί με τον αρμόδιο Υφυπουργό Οικονομικών εμφανιστήκαμε προς ακρόαση ενώπιον της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, η οποία αποδέχθηκε ευμενώς το Σχέδιο ενόψει προηγηθέντων πορισμάτων της για το απαράδεκτο σχετικό νομοθετικό περιβάλλον, το χάος της δημόσιας διοίκησης, τις τεράστιες ζημιές αμελούς εποπτείας ως προς την διαχείριση των περιουσιών και την καθυστέρηση ολοκλήρωσης του έργου προηγουμένων κατά καιρούς επιτροπών (βλ. αιτιολογική έκθεση στο νόμο, την οποία συνέταξα και υπέβαλα στην νομοπαρασκευαστική επιτροπή).

Επίσης, στη σύνταξη του σχεδίου νόμου βοήθησε και η εμπειρία από τη θητεία μου ως Προέδρου του Συμβουλίου Εθνικών Κληροδοτημάτων υπέρ την τριετία.

Παράλληλα, είχα την τύχη να οριστώ τιμητικά και μόνον μέλος της Ε.Φ.Ν.Ο.Α. (Επιτροπή φιλοτελισμού, νομισμάτων και αναμνηστικών Ολυμπιακών Αγώνων) που είναι υποεπιτροπή της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και να γνωρίζω και την σχετική με το θεσμό των Ολυμπιακών Αγώνων νομοθεσία.

Ευχαριστώ τον Πρόεδρο της Ε.Φ.Ν.Ο.Α. και μέλος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής κ. Πέτρο Συναδινό για την ενημέρωσή μου και την παράκληση με τις ανωτέρω γνώσεις μου να εκτιμήσω τα ζητήματα της αιτήσεως κατά νόμον και κατ’ ουσίαν και να εκφέρω την γνώμη μου επ’ αυτών, η οποία έχει ως ακολούθως:

1. Νόμιμα εισάγεται η αίτηση στο Εφετείο Αθηνών προς εκδίκαση κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, γιατί είναι αρμόδιο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 77 παρ. 3 του ν. 4182/2013 (Α 185), με την οποία αναδιατυπώθηκε το άρθρο 825 του Κ.Πολ.Δ., σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 4, περ. β’ και του άρθρου 10 του ίδιου νόμου.

2. Νόμιμα κοινοποιήθηκε η αίτηση στον Υπουργό Οικονομικών σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 4 και 69 παρ.2 του νόμου 4182/2013.

3α. Για την άσκηση της αιτήσεως υπάρχει έννομο συμφέρον το οποίο θεμελιώνεται στις διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 3, 2 παρ. 1, 10 παρ. 4 του νόμου 4182/2013 και του άρθρου 109 του Συντάγματος και, ακόμα, κατ’ αναγωγή των διατάξεων του νόμου στις συνταγματικές διατάξεις των άρθρων 1 παρ. 3, 2 παρ. 1, 5 παρ. 1, 16 παρ. 9 και 20 παρ. 1.

Ο νόμος στη διάταξη του άρθρου 1 περιλαμβάνει στην έννοια του κοινωφελούς σκοπού και κάθε εθνικό και γενικά επωφελή για την κοινωνία σκοπό και υποχρεώνει με τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 1 το Δημόσιο να διασφαλίζει την πιστή και επακριβή εκτέλεση της βούλησης του διαθέτη ή δωρητή, δίνοντας και τον χαρακτήρα των σχετικών διατάξεων του Κώδικα ως κανόνων δημόσιας τάξης Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση στο νόμο η διάταξη απορρέει από την ερμηνεία που έχει νομολογικά δοθεί και αφορά όχι μόνο το περιεχόμενο ή τους όρους της διαθήκης, αλλά και τους ορισμούς του διαθέτη για τον τρόπο διαχειρίσεως της περιουσίας, γιατί οι ορισμοί αυτοί μαζί με τον σκοπό αποτελούν ουσιώδες μέρος του περιεχομένου και των όρων της διαθήκης.

Περαιτέρω το θεμελιώδες και μη υποκείμενο σε αναθεώρηση άρθρο 1 του Συντάγματος, καθιερώνει τη δημοκρατική αρχή και την αρχή του κράτους δικαίου και δη του κοινωνικού κράτους δικαίου, στις οποίες εμπεριέχονται όλα τα κοινωνικά δικαιώματα των επιμέρους διατάξεων των άρθρων 5 παρ. 1, 16 παρ. 9 και 109. Η αναγνώριση αυτή των κοινωνικών δικαιωμάτων δημιουργεί αδιάκριτα σε κάθε πολίτη ισότητα απόλαυσης των ευκαιριών, που του παρέχει το Σύνταγμα. Στην ίδια βάση η διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 καθιερώνει τον σεβασμό στον άνθρωπο ως υπέρτατη αξία σε πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας.

Ομοίως το άρθρο 16 παρ. 9 καθιστά τον αθλητισμό αντικείμενο προστασίας και ανώτατης εποπτείας του Κράτους, ώστε να καθίσταται περιεχόμενο δικαιώματος κάθε πολίτη.

Το κατά το άρθρο 20 παρ. 1 ατομικό δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια δεν περιορίζεται σε δικαιώματα, αλλά εκτείνεται και σε συμφέροντα εκάστου.

Στο πλαίσιο των ανωτέρω κανόνων ασκείται συμφέρον έννομο, δηλαδή αναγνωριζόμενο από την έννομη τάξη και εναρμονισμένο με αυτή.

Το έννομο συμφέρον, όπως έχει νομολογηθεί, μπορεί να είναι και μη περιουσιακό, να είναι ηθικό, ειδικά δε επί αιτήσεως κατά το άρθρο 825 Κ.Πολ.Δ. συμφέρον έχει κάθε ωφελούμενος από τον σκοπό της διαθήκης και συνεπώς το συμφέρον είναι και προσωπικό. Είναι δε το συμφέρον αυτό και άμεσο, γιατί αφορά σε συγκεκριμένη έννομη σχέση και ενεστώς, γιατί η εκτέλεση κοινωφελούς σκοπού πρέπει να είναι διαρκώς εφαρμοστέα για να είναι ωφέλιμη (εις το διηνεκές).

Αν υποστηριχθεί, ότι οι διατάξεις περί προστασίας της δηλώσεως βουλήσεως για διάθεση υπέρ κοινωφελούς σκοπού τίθενται γενικά και απρόσωπα υπέρ του κοινωνικού συνόλου και δεν προστατεύουν και το ατομικό συμφέρον καθενός, τότε και οι κατά τον αστικό κώδικα κληρονόμοι του διαθέτη θα στερούνταν συμφέροντος να προσφύγουν στη μόνη διαδικασία που θα υποχρεώσει σε εφαρμογή του σκοπού της διάθεσης, γιατί συμφέρον τους εν στενή εννοία είναι να ζητήσουν μόνο την ακύρωση της διαθήκης για να ασκήσουν τα κληρονομικά τους δικαιώματα. Θα απέμενε ως εκ τούτου η νομιμοποίηση μόνον της αρμόδιας αρχής (άρθρο 10) ή του εκτελεστή της διαθήκης, οι οποίοι, αν αμελούν την άσκηση υποβολής αιτήσεως, παραλύουν τη λειτουργία όχι μόνο της διαθήκης, αλλά και του νόμου. Είναι χαρακτηριστικές οι αναφορές στην αίτηση σε σχέση με την Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων και την αδρανή στάση της, για να καταδειχθεί ότι ο ίδιος ο εκτελεστής δεν αξιοποιεί την ευκαιρία να επαναφέρει τον σκοπό στα σημερινά δεδομένα, που ανταποκρίνονται στην αρχική βούληση του διαθέτη.

Για τούτο ο νόμος εν προκειμένω δεν εννοεί το έννομο συμφέρον ως το στενό συμφέρον αυτού που έχει εξουσία να επιδιώξει την αποκατάσταση δικαιώματος, που προσβλήθηκε (ενοχικού, εμπράγματου, κληρονομικού αναγνωριστικής αγωγής, αποκατάστασης ζημίας, ακυρώσεως διοικητικής πράξεως κ.α.), αλλά το ευρύτερο συμφέρον του ωφελούμενου προσώπου να προσφύγει στην μόνη ειδική δικαστική διαδικασία αποκατάστασης της αντικειμενικά προστατευόμενης βούλησης του διαθέτη, έστω και μόνον με βάση το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος. Αν το συμφέρον αυτό περιοριστεί και μάλιστα στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, στην οποία υπάγονται ζητήματα ευρύτερου κοινωνικού συμφέροντος, χωρίς να συντρέχει δικαιολογημένος περιορισμός και προϋποθέσεις, αφαιρείται η αξίωση προς παροχή έννομης προστασίας και δεν υπάρχει άλλος τρόπος αποκατάστασης της έννομης τάξης.

Εξάλλου σύμφωνα με τις διακρίσεις αρμοδιότητας του άρθρου 2 του νόμου ο σκοπός της περιουσίας μπορεί να εκπληρώνεται μέσα στα όρια μιας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και φυσικά ανάλογα μέσα στα όρια ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης.

Επίσης σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 13 του νόμου κάθε κοινωφελής περιουσία καταχωρίζεται στο Μητρώο, που απαρτίζεται από το Γενικό Ευρετήριο Κοινωφελών Περιουσιών, το Φάκελο και τη Μερίδα, η οποία Μερίδα καταρτίζεται και τηρείται από την αρμόδια αρχή ξεχωριστά για κάθε περιουσία.

Σύμφωνα δε με τη διάταξη του άρθρου 14 παρ. 5α, “κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί με αίτησή του να ζητήσει να του χορηγηθούν αντίγραφα, αποσπάσματα των πράξεων και στοιχείων, που εμφανίζονται στη Μερίδα ή πιστοποιητικά” (αρχή διαφάνειας της λειτουργίας του Μητρώου), για κάθε νόμιμη χρήση.

Επίσης, αν σκοπός της διαθήκης είναι η εκτέλεση έργων σε συγκεκριμένη περιοχή ή η παροχή υποτροφιών σε συγκεκριμένο κύκλο προσώπων, προδήλως δημιουργείται έννομο συμφέρον στους κατοίκους της περιοχής, έννομο συμφέρον εκτέλεσης του έργου και έννομο συμφέρον στα πρόσωπα που ορίζονται ως υπότροφοι για τη χορήγηση της υποτροφίας. Κατά νομική συνέπεια το έννομο συμφέρον προσδιορίζεται από το σκοπό της διαθέσεως σε στενότερο, ευρύτερο ή ευρύτατο κύκλο προσώπων και επί εθνικού σκοπού σε όλους τους Έλληνες.

β. Ακόμα το κατά τα ανωτέρω έννομον συμφέρον δημιουργείται και πηγάζει από ειδικό ορισμό της διαθήκης, στον οποίο ως περιεχόμενο διαθήκης σχετικά με την διαχείριση της περιουσίας προς επίτευξη του κοινωφελούς σκοπού, επεκτείνεται η συνταγματική προστασία, όπως προελέχθη. Εν προκειμένω με ειδική διάταξη ο διαθέτης ορίζει:

“Όλοι οι συγγενείς μου χωρίς εξαίρεσιν διαδοχικώς, καθώς και πας Έλλην χωρίς εξαίρεσιν, έχουν το δικαίωμα να επαγρυπνήσουν την εκτέλεση των διατάξεων της παρούσης διαθήκης και τους εναντίους αυτής να τους υποχρεώσει δια του νόμου προς αποζημίωσιν και αποκατάστασιν των ειρημένων διατάξεων”.

Η διάταξη αυτή προσλαμβάνεται ως επωδός διατάξεων του Σχεδίου Συντάγματος του Ρήγα, τον οποίο θαύμαζε ο διαθέτης (άρθρο 20: “κάθε δόσιμον έχει να γίνεται μόνον δια το δημόσιον όφελος και όχι δι’ αρπαγάς ενός κατ’ άλλου. Όλοι οι εγκάτοικοι έχουν το δικαίωμα να συντρέξουν εις το ρίψιμον του τευτερίου, να αγρυπνούν εις το σύνταγμα των δοσιμάτων και να παίρνουν λογαριασμόν απ’ εκείνον που τα εσύναξεν – δόσιμον νοείται το δημόσιο έσοδο, βλ. άρθρα 54 παρ. ε’ και 101 Σχεδίου Συντάγματος). Προφανώς ο διαθέτης είχε υπόνοιες για πιθανές παραβιάσεις κατά την εκτέλεση των διατάξεων της διαθήκης και ήθελε να προστατέψει αυτήν.

Βασίμως γίνεται επίκληση στην αίτηση και της διάταξης αυτής της διαθήκης για να θεμελιωθεί προσωπικό και ενεστώς συμφέρον.

γ. Τέλος, βασίμως επιστηρίζεται το έννομο συμφέρον στην ενεργή παρουσία των αιτούντων στον χώρο των Ολυμπιακών Αγώνων, σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες τους και στη συνεργασία τους με αρχές και πρόσωπα του Ολυμπισμού στην Ελλάδα και διεθνώς, για την κατασκευή και λειτουργία του Ολυμπιακού Μουσείου Αθηνών, την οποία προβάλουν ως ένα από τους πλέον πρόσφορους τρόπους για την άμεση πραγματοποίηση της αληθινής βούλησης του διαθέτη στο πλαίσιο της ανεγέρσεως “Μεγάρου Ολυμπίων”, αν κριθεί ότι ο αρχικός σκοπός κατά μεγάλο μέρος του περιεχομένου του δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ή μπορεί να ικανοποιηθεί πληρέστερα με τον τρόπο αυτό εκμετάλλευσης. Προς τούτο επικαλούνται συμβάσεις με αρμόδιους φορείς και μελέτες, ειδικά προσόντα και εξειδικευμένη εμπειρία της εταιρείας. Ομοίως επικαλούνται μελέτες και στοιχεία για τον πρόσφορο τρόπο αξιοποίησης του σκοπού της διεξαγωγής Ολυμπιακού Λαχείου σύμφωνα με τη βούληση του διαθέτη.

Η σύνδεση του έννομου συμφέροντος του φυσικού προσώπου με αυτό του νομικού προσώπου είναι αυταπόδεικτη, γιατί είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της αιτούσας, με εξειδίκευση σε θέματα αθλητικής οικονομίας και του Ολυμπιακού Κινήματος.

4. Κύρια νόμιμη βάση της αίτησης αποτελεί η διάταξη του άρθρου 109 παρ. 2 του Συντάγματος σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 10 του ν. 4182/2013 και οι διατάξεις περί ερμηνείας διαθήκης (ΑΚ 173). Περαιτέρω παρεμπίπτουσες κρίσεις, που αφορούν στο καταπίστευμα έχουν βάση στα άρθρα 1923,1935 Α.Κ. και όσον αφορά στο πρόσωπο του εκτελεστή της διαθήκης, έχουν βάση τις διατάξεις των άρθρων 40, 42, 71, 72, 82 παρ. 5 του νόμου, του άρθρου 12 του α.ν. 1920/1939 (Α 346) και συμπληρωματικά τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα (άρθρα 2017 επ. ). 5. Ερμηνεία διαθηκών.

Η διαθήκη ως δήλωση βουλήσεως ερμηνεύεται προς αναζήτηση του αληθινού περιεχομένου της βούλησης του διαθέτη, χωρίς προσήλωση στις λέξεις (ΑΚ 173). Για την ερμηνεία θα ληφθεί υπόψη η εποχή της διατυπώσεως αυτής, το κοινωνικό περιβάλλον του διαθέτη, οι προσωπικές συνήθειες αυτού, η κοινωνική του ανάπτυξη κ.α. Για την ερμηνεία αυτή χρησιμεύουν και στοιχεία εκτός της διαθήκης, ιδίως έγγραφα. Αν οι διατάξεις της διαθήκης αντιφάσκουν ή αντιτίθενται μεταξύ τους, με την ερμηνεία δύνανται να συμβιβαστούν (Γ. Μπαλή, Κληρονομικό δίκαιο, εκδ. τετάρτη, 1959, παρ. 80).

6. Πραγματική βάση αιτήσεως. Οι περιεχόμενοι στην αίτηση ισχυρισμοί αποτελούν κατά κύριο λόγο πραγματικά γεγονότα, τα οποία είναι τόσο πασίγνωστα, ώστε δεν υπάρχει εύλογη αμφιβολία, ότι είναι αληθινά. Κατά συνέπεια λαμβάνονται υπόψη από το δικαστήριο αυτεπαγγέλτως, χωρίς απόδειξη όπως και τα τεκμήρια και διδάγματα κοινής πείρας (άρθρο 336 Κ. Πολ. Δ.), ενώ τα λοιπά αποδεικνύονται από έγγραφα.

Είναι γεγονότα πασίγνωστα, ιστορικά και λεξικογραφικά δεδομένα (π.χ. Σπ. Μαρκεζίνη, “Νεωτέρα Πολιτική ιστορία της Ελλάδος – Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική – “Εγκυκλοπαιδεία ΠΑΠΥΡΟΣ – LAROUSSE, BRITANNICA”- «Απομνημονεύματα» και άλλα.):

α. “Τα Ολύμπια”, οι πιο μεγάλοι αθλητικοί αγώνες στην Αρχαία Ελλάδα προς τιμή του Δία (οι άλλοι αγώνες, Νέμεα, Ίσθμια, Πύθια, ανάλογα στη Σπάρτη τα Υακίνθια).

β. “Η Ολυμπιάδα”, η περίοδος τεσσάρων ετών μεταξύ δύο ολυμπιακών διοργανώσεων, η οποία ήταν και η βάση υπολογισμού του χρόνου κατά Ολυμπιάδες με αφετηρία το 776 π.Χ.

γ. Το Παναθηναϊκό Στάδιο υπήρχε από τον 4ο π.Χ. αιώνα ως φυσικό βαθούλωμα ανάμεσα σε δύο χαμηλούς λόφους, δίπλα στις όχθες του Ιλισού.

Διευθετήθηκε ως χώρος κατάλληλος για τα Παναθήναια στα 330 π.Χ. Το 140- 144 ο Ηρώδης Αττικός ανέλαβε την αναμαρμάρωσή του για να χρησιμοποιηθεί για τους Παναθηναϊκούς Αγώνες του 144 μ.Χ. Η νεότερη αναμαρμάρωσή του έγινε, μετά την ανασκαφή του, από το 1870, για να γίνει η πρώτη Ολυμπιάδα του 1896, με χρήματα του Γ. Αβέρωφ.

δ. Ζάππειο. Θεμελιώθηκε το 1874 και αποπερατώθηκε το 1888 με δαπάνη των αδελφών Ευαγγέλη και Κων. Ζάππα. Αρχιτέκτονας είναι ο Θεόφιλος Χάνσεν, που στηρίχθηκε στο αρχικό σχέδιο του Φ.Λ. Μπουλανζέ. Τα τελευταία χρόνια έγιναν ορισμένες διαρρυθμίσεις στο εσωτερικό του με σκοπό τη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων, διεθνών συνεδρίων και επιστημονικών συγκεντρώσεων. Στη μεγάλη αίθουσα υπογράφηκε το Μάιο 1979 η σύμβαση της ένταξης της Ελλάδας στην ΕΟΚ.

ε. Η πατριωτική δράση και ο ξεσηκωμός των υπόδουλων Ελλήνων από το Ρήγα Φεραίο, τα φλογερά μηνύματα και η διαρκής υπενθύμιση της βαριάς κληρονομιάς των προγόνων μας ιδρυτών των Ολυμπιακών Αγώνων.

στ. Ο ενθουσιώδης ποιητής Παναγιώτης Σούτσος και οι πύρινες δημοσιεύσεις του για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων παράλληλα με την καθιέρωση της 25ης Μαρτίου ως εθνικής εορτής, όπως εμφανίζονταν στην εκδιδομένη απ’ αυτόν εφημερίδα “Ήλιος”. Με γνώση της προσφοράς του Ε. Ζάππα δημοσίευσε στην εφημερίδα την 13.7.1856 θερμό άρθρο για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων από τον Ευαγγέλη Ζάππα.

ζ. Χρυσάφης Ιωάννης, γυμναστής, πρωτεργάτης της αθλητικής ιδέας (1873- 1932). Απόφοιτος της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και υπότροφος του ελληνικού Κράτους στο Γυμναστικό Ινστιτούτο της Στοκχόλμης, σπουδαστής, ακόμα, έλαβε μέρος ως αντιπρόσωπος της Ελλάδας στο Διεθνές Συνέδριο Φυσικής Αγωγής στο Παρίσι και εντυπωσίασε με τις ρηξικέλευθες απόψεις του. Εργάστηκε μέχρι το θάνατό του για την ανάπτυξη της Γυμναστικής και τον αθλητισμό κ.λ.π.

η. Φωκιανός Ιωάννης, γυμναστής, με μεγάλη προσωπική συμβολή στην επικράτηση της γυμναστικής στην Ελλάδα (1845-1896).

θ. Βικέλας Δημήτριος (1835-1908) ιδρυτής του Συλλόγου προς διάδοση Ωφελίμων Βιβλίων, λογοτέχνης και μεταφραστής (κυρίως του Σαίξπηρ). Πρώτος Πρόεδρος της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής (Παρίσι 1894).

ι. Καυτανζόγλου Λύσανδρος, αρχιτέκτονας, από τους κύριους εκπροσώπους του νεοκλασικισμού στην Ελλάδα (Θεσσαλονίκη 1811- Αθήνα 1885). Διευθυντής του «Σχολείου Καλών Τεχνών» (όπως ονομαζόταν το πρώτο Πολυτεχνείο), προικισμένος καλλιτέχνης, ο οποίος χειριζόταν με συνέπεια και ευαισθησία τους αρχαίους κλασικούς ρυθμούς και επηρέασε σημαντικά την ανοικοδόμηση της νέας Ελληνικής πρωτεύουσας κατά την πρώτη περίοδο.

Για την περίοδο αυτή ιστορεί ο Σπ. Μαρκεζίνης (Η αναγέννηση της Ελλάδος, 1808-1862, Ευεργέτες και Ιδρύματα): « Η δραστηριότητα των ευεργετών κατά την πρώτην εκείνη περίοδο υπερέχει των επομένων και ως προς τα ποσά των δωρεών και ως προς τον σκοπόν της διαθέσεως αυτών. Εάν ο ρυθμός της εποχής εκείνης εξηκολούθει ο ίδιος και βραδύτερον, δεν θα ήτο υπερβολή να υπεστηρίζετο, ότι θα εφερόμεθα εις ώθησιν διεθνούς προβολής. Μερικαί εκ των διαθηκών αποτελούν αληθή υποδείγματα. Οι ευεργέται διαπνέονταν από εθνικόν παλμόν και αποβλέπουν όχι εις την αυτοδιαφήμισιν, αλλά εις εξασφάλισιν της λειτουργίας ενός σκοπού απαραιτήτου ή πάντως αναγκαίου». Έτσι αναγέρθηκαν το Εθνικόν Πανεπιστήμιον, το Αστεροσκοπείον Αθηνών, το Οφθαλμιατρείον, η Ριζάριος Εκκλησιαστική Σχολή, το Ορφανοτροφείο Αρρένων Χατζή Κώστα, το Αμαλίειον Ορφανοτροφείον Κορασίδων, το Αρσάκειον, το Βαρβάκειον Λύκειον, ο Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών. Τον σχεδιασμό τούτων είχεν κυρίως ο Θεόφιλος Χάνσεν και την εκτέλεση ο διάσημος εκ Μακεδονίας__ αρχιτέκτονας Λύσανδρος Καυτανζόγλου, που συνδέεται επίσης με την ανέγερση της Σχολής Καλών Τεχνών, του Μετσόβειου Πολυτεχνείου κ.α.

ια. Μεταστάζιο Πιέτρο, Ιταλός ποιητής και ο διασημότερος συγγγραφέας λιμπρέττων για όπερα. Έζησε στη Βιέννη, όπου και πέθανε (1782). Έγραψε καντάτες, ορατόρια και μελοδράματα, μεταξύ των οποίων “Τα Ολύμπια” (L’Olympiade). Ο Ρήγας Φεραίος που έζησε στη Βιέννη το 1790, το 1796, όπου εξέδωσε διάφορα βιβλία του, μεταξύ των οποίων το βιβλίο “Ηθικός Τρίπους”, ένα τρίπτυχο μεταφράσεων από την Ιταλική, Γαλλική και Γερμανική λογοτεχνία, περιέλαβε και το ανωτέρω δράμα “Ολύμπια”. Το έργο του Μεταστάζιο είτε μέσω της σκηνικής τέχνης είτε μέσω των μεταφράσεων, είχε πλατιά απήχηση και έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής αρχικά στον ελληνισμό της διασποράς και αργότερα στο νεοσύστατο Ελληνικό κράτος.

ιβ. Αλέξανδρος-Ρίζος Ραγκαβής, γόνος παλαιότατης βυζαντινής οικογενείας (αυτοκράτορας Μιχαήλ Α’, 811 – 813), λόγιος (ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, καθηγητής Αρχαιολογίας), διπλωμάτης και πολιτικός. Μεγάλωσε στο περιβάλλον του Φαναρίου, το πνεύμα του οποίου και η επίδρασή του διαμόρφωσαν αποφασιστικά την εξέλιξή του. Το 1856 ορκίστηκε Υπουργός Εξωτερικών στην Κυβέρνηση του Δ. Βούλγαρη. Από τη θέση αυτή επιτέλεσε σημαντικό έργο. Ήλθε σε επαφή με πλούσιους επώνυμους Έλληνες του εξωτερικού, όπως ο Ζάππας, ο Σίνας και ο Δ. Βερναρδάκης και διαπραγματεύτηκε μαζί τους την ανέγερση ιδρυμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα (Ζάππειο, Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ακαδημία, Εθνική Βιβλιοθήκη κ.α.). Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν τα Απομνημονεύματά του (4 τόμ. 1894-1930).

ιγ. Δημήτριος Χρηστίδης, πολιτικός με μεγάλο κύρος, Υπουργός Οικονομικών το 1851, 1864, 1865, 1872. Διετέλεσε Σύμβουλος του Συμβουλίου Επικρατείας, που ιδρύθηκε το 1864.

ιδ. Σκόκος Κωνσταντίνος (1854-1929), πεζογράφος, δημοσιογράφος. Σημαντικότερο έργο του το “Εθνικόν Ημερολόγιον, Χρονογραφικόν, Φιλολογικόν και Γελοιογραφικόν”, γνωστόν ως Ημερολόγιον του Σκόκου, το οποίο εξέδιδε από το 1886 έως το 1918.

ιε. Το πρόσωπο του Ευαγγέλη Ζάππα, η κατάταξή του από νεαρότατη ηλικία στη φρουρά του Αλή Πασά, η πολεμική του δράση κοντά στο Μάρκο Μπότσαρη, η οικονομική του δραστηριότητα και η απόκτηση κολοσσιαίας περιουσίας στο Βουκουρέστι μαζί με τον εξάδελφό του Κωνσταντίνο Ζάππα.

ιστ. Κωνσταντίνος Ζάππας. Σε ηλικία 17 ετών πήγε στο Βουκουρέστι και συνεργάστηκε αρμονικά με τον Ευαγγέλη Ζάππα. Ως εκτελεστής της διαθήκης του φρόντισε να οικοδομηθεί το Ζάππειο Μέγαρο (1874 θεμελίωση, περάτωση 1888). Τα εγκαίνια τελέστηκαν από το Βασιλέα Γεώργιο Α’ και συνδυάστηκαν με την τελετή των Δ’ “Ολυμπίων”. Τη δική του περιουσία διέθεσε για άλλες ευεργεσίες.

ιζ. Το Διάταγμα “Περί οριστικής συγκροτήσεως της των Ολυμπίων Επιτροπής, επονομασθείσης και Επιτροπής των Κληροδοτημάτων” Με το διάταγμα αυτό δημοσιεύεται και η “διαθήκη του αοιδίμου Ευαγγέλη Ζάππα”.

ιη. Το Διάταγμα “Περί συστάσεως Ολυμπίων” της 19.8.1858 (ΦΕΚ 38/28.8.1858).

Στο προοίμιο του Διατάγματος αναφέρεται η γνωστοποιηθείσα γενναία προσφορά του φιλογενούς Κυρίου Ευαγγέλη Ζάππα “δι’ης αφιεροί ως κεφάλαιο τας τετρακοσίας αυτού μετοχάς… όπως χρησιμεύσωσι τα κέρδη τούτων ή οι τόκοι εις σύστασιν και συντήρησιν διαγωνισμών φερόντων το όνομα “Ολυμπίων” και σκοπούντων την εθνικήν πρόοδον… και τα αποσταλέντα εις το Υπουργείον των Εξωτερικών τρισχίλια καισαροβασιλικά φλωρία, δια να χρησιμεύσωσιν εις την κατά το 1859 γενησομένην πρώτην συγκρότησιν των Ολυμπίων”, γίνεται αυτή αποδεκτή και εγκρίνεται το παρά του ιδίου υποβληθέν σχέδιον περί συστάσεως των Ολυμπίων. Εν προκειμένω υπάρχει δωρεά η οποία γίνεται αποδεκτή με το Διάταγμα, όπως εξιστορεί ο Αλέξανδρος Ρίζος Ραγκαβής στα Απομνημονεύματά του.

Ακολούθως διατάσσονται α) η θέσπιση εν Αθήναις Γενικών Διαγωνισμών, που τελούνται κατά τετραετίαν υπό την επωνυμίαν “Ολυμπίων” και στους οποίους θα εκτίθενται πάντα τα προϊόντα της Ελληνικής ενεργείας και ιδίως τα της βιομηχανίας, της γεωργίας και της κτηνοτροφίας (άρθρο 1), η ανάθεση της διεύθυνσης και επιστασίας των Ολυμπίων σε υφιστάμενη Επιτροπή περί εμψυχώσεως της εθνικής βιομηχανίας … (άρθρο 2) και στις επόμενες διατάξεις προβλέπεται η κρίση ελλανοδικών προς βράβευση προϊόντων, τα είδη των βραβείων, ο τύπος των βραβείων, το πρόγραμμα των Ολυμπίων κατά τις Κυριακές του Οκτωβρίου (τέσσερες Κυριακές του Οκτωβρίου ανά τετραετίαν) και ορίζεται ως πρώτη συγκρότηση των Ολυμπίων η Α’ Κυριακή του Οκτωβρίου 1859 εις τας αιθούσας του Σχολείου Καλών Τεχνών “μέχρις ου ανεγερθεί ιδιαίτερον κατάστημα” (άρθρο 18).

Με το Διάταγμα δίνεται μεν έμφαση στην τέλεση Εκθέσεων, όμως στην ανάλυση της διοργάνωσης (από της πρώτης μέχρι της τελευταίας Κυριακής του Οκτωβρίου) αναφέρεται Θρησκευτική και Ακαδημαϊκή, εορτή την πρώτη ημέρα. Μετά την μεσημβρίαν της δεύτερης Κυριακής “τελεσθήσεται ιπποδρόμιον εγχωρίων ίππων”. Μετά την μεσηβμρίαν της τρίτης Κυριακής, “πανηγυρισθήσονται δημοτελείς γυμνικοί αγώνες, εν τω Σταδίω, καταλλήλως διασκευασθησομένω”.

Την τελευταία ημέρα “την εσπέραν διδαχθήσεται δράμα… και τελεσθήσονται μουσικαί συμφωνίαι Ελληνικής συνθέσεως”.

ιθ. « Κανονισμός Περί Συγκροτήσεως των Ολυμπιακών Αγώνων

1. Οι κατά την πρώτην περίοδον των Ολυμπίων τελεσθησόμενοι αγώνες περιορίζονται εις το άλμα, τον δρόμον, τον δίσκον και την πάλην.

2. Οι αγώνες θέλουσιν αρχίση και περαιωθή μετά την συγκρότησιν των Ολυμπίων καθ ημέρας και ώρας αίτινες θέλουσιν προσδιορισθή ακολούθως.

3. Τα τοις αριστεύσουσιν απονεμηθησόμενα βραβεία συνίστανται κατά το άρθρον 15 του Β Διατάγματος, το μεν πρώτον εκ δρ. εκατόν μετά στεφάνου εξ ελαίας, το δε δεύτερον εκ δραχμών πεντήκοντα μετά κλάδου εξ ελαίας, αμφότερα συνοδεύονται μετά διπλώματος, κατά το άρθρον 10 του Β. Διατάγματος, και τρίτον βραβείον εγκριθησόμενον θέλει ορισθή βραδύτερον, συνιστάμενον εξ επαίνου μετά κλάδου δάφνης.

4. Οι εις τους αγώνας αριστεύσαντες θέλουσι προτιμάσθαι εις τας εμμίσθους θέσεις των γυμναστών ή και του γυμνασιάρχου κατά τας ακολούθους περιόδους των Ολυμπίων.

5. Οι των αγώνων δικασταί εισίν εκ των Ελλανοδικών διοριζόμενοι κατά το άρθρον 41 κ.ε. του από 30 Δεκεμβρίου 1858 κανονισμού των Ολυμπίων.

6. Επί των αγώνων προίσταται γυμνασιάρχης έχων υφ αυτόν τους αναγκαίους προγυμναστάς, άπαντες υπό της επί των Ολυμπίων Επιτροπής διοριζόμενοι, προς καθοδήγησιν και γύμνασιν των προσελευσομένων εις τους αγώνας.

7. Προς διατήρησιν της ευταξίας διορίζονται παρά τοις Ελλανοδίκαις αλύται και επ αυτών αλυτάρχαι ους ονομάζει η επί των Ολυμπίων Επιτροπή.

9. Οι βουλόμενοι ν αγωνισθούν εν τοις Ολυμπιακοίς αγώσι, οφείλουσι να δηλοποιήσωσι τούτο απευθείας προς την επί των Ολυμπίων Επιτροπήν.

Εν Αθήναις 30 Σεπτεμβρίου 1859.»

Όπως γράφεται στην εφημερίδα “Αθηνά” της 18 Νοεμβρίου 1859,

“Την παρελθούσαν Κυριακήν ετελέσθησαν οι υπό της των Ολυμπίων Επιτροπής ονομασθέντες Ολυμπιακοί Αγώνες”.

Επίσης, στην εφημερίδα “Αυγή”, (έτος Ζ 1859, αριθ 526), “Χθες μετά μεσημβρίαν ετελέσθησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες”.

κ. Ο νόμος ΤΟ΄ / (370)/1869 “περί ανεγέρσεως καταστήματος των Ολυμπίων” (ΦΕΚ 51/1869).

Με το άρθρο 1 ” παραχωρούνται δωρεάν αι εθνικαί γαίαι.. αι κείμεναι εντός της εκτάσεως της οριζομένης προς βορράν από τους ανακτορικούς κήπους, προς ανατολάς από την οδό του Ορφανοτροφείου των κορασίων, προς μεσημβρίαν από τον Ιλισσόν και τα ερείπια του Ολυμπίου Διός και προς δυσμάς από την Λεωφόρον Φαλήρου”, για να ανεγερθεί το κατάστημα των Ολυμπίων, τα παραρτήματα και τα περιφράγματα αυτού.

Με το άρθρο 2 ορίζεται, ότι “η ανέγερσις του καταστήματος, όπερ κληθήσεται “Ζάππειον”, γενήσεται κατά τας διατάξεις της διαθήκης του αειμνήστου ιδρυτού των Ολυμπίων Ευαγγέλη Ζάππα, δαπάνη του εκτελεστού αυτής Κωνσταντίνου Ζάππα”.

κα. Η διαθήκη του Ευαγγέλη Ζάππα.

Η ιδιόγραφη διαθήκη του Ευαγγέλη Ζάππα συντάχθηκε την 30/11/1860 και δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του (1865) δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως με το Διάταγμα 11.8.1865.

Εκτελεστής της διαθήκης και κληρονόμος οριζόταν ο Κωνσταντίνος Ζάππας και μετά τον θάνατον αυτού η εν Αθήναις Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων (κληρονομικό καταπίστευμα υπέρ υπηρεσίας του Δημοσίου, δηλαδή υπέρ του Κράτους του Ελληνικού Βασιλείου).

Πράγματι πρόκειται για την “παρά τω Υπουργείω των Εσωτερικών διατελούσαν επιτροπήν επί της εμψυχώσεως της εθνικής βιομηχανίας”, εις την οποία είχε ανατεθεί η διεύθυνση και επιστασία των Ολυμπίων (ανωτέρω άρθρο 2 του Δ/τος 19.8.1858).

Ο Ευαγγέλης Ζάππας όρισε αυτήν και υποκατάστατο εκτελεστή της διαθήκης του και την ονόμασε “Επιτροπήν Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων” (ενόψει της βουλήσεως αυτής, εκδόθηκε το ανωτέρω από 11.8.1865 Διάταγμα “περί οριστικής συγκροτήσεως της των Ολυμπίων Επιτροπής, επονομασθείσης και Επιτροπής των Κληροδοτημάτων”. Είναι προφανές ότι με το Διάταγμα αυτό επισημοποιείται η ονομασία της Επιτροπής Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, η οποία αναφέρεται στη διαθήκη).

Από το κείμενο της διαθήκης προκύπτει, ότι κληροδοτήματα εννοεί ο διαθέτης την προηγηθείσα δωρεά δια τα έξοδα της τετραετούς εκθέσεως των Ολυμπίων και ότι η Επιτροπή Κληροδοτημάτων θα διαχειρίζεται αυτά. Περαιτέρω ως εκτελεστής της διαθήκης ο Κωνσταντίνος Ζάππας δεσμεύεται α) να δώσει στην επιτροπή χίλια πεντακόσια φλωρία δια την διατήρησιν της ανά τετραετία εκθέσεως αυτών (Ολυμπίων) εν εκτάσει κατά τον Βασιλικόν Κανονισμόν (εννοεί προφανώς το Διάταγμα περί συστάσεως Ολυμπίων), την οποία εδώ ονομάζει Επιτροπή των Κληροδοτημάτων, β) να κτίσει το Κατάστημα των Ολυμπίων μετά του Σταδίου αυτού, «αξιοπρεπές και ευρύχωρον κατά το σχέδιον όπου έχω στείλει του κ. Ραγκαβή και το παρόμοιο που έχω εγώ», το οποίο περιγράφεται από τον διαθέτη, γ) μετά τον θάνατον του Κωνσταντίνου όλα τα κτήματα και εισοδήματα να λάβει η Επιτροπή, υποχρεούμενη δια παντός να διατηρήσει τους δεσμούς (υποχρεώσεις) αυτής … να λάβει και το εισόδημα των τετρακοσίων μετοχών… προς διατήρηση των Ολυμπιακών Εκθέσεων. Συνενώνοντας τα εισοδήματα… να φροντίσει για την τετραετή έκθεση των Ολυμπίων… τα βραβεία… “περισσεύοντα χρήματα, να τα δώσουν με τόκον και ανατοκισμόν εις ασφαλές μέρος και εις κάθε τετραετή περίοδον της εκθέσεως των Ολυμπίων, η Επιτροπή να συνδράμη με μέρος αυτών το γινόμενον λαχείον κατά τον κανονισμόν…”, Ακόμα η επιτροπή, υποχρεώνεται με τα εισοδήματα να φροντίσει για την τετραετή Έκθεση και τα βραβεία και την “τελείαν διδασκαλίαν” με μετεκπαίδευση τιμίων βιομηχάνων. Ακολούθως, ο διαθέτης εκπέμπει την αγάπη του προς την Ελληνική Πατρίδα και διακρίνοντας τα έξοδα της τετραετούς εκθέσεως ορίζει να τιμάται με το “περιπλέον” όποιος έλληνας πράττει ή εφευρίσκει μέγα κατόρθωμα υπέρ της “κοινής Ελληνικής πατρίδος”, το οποίον να επιδοκιμασθεί παρ’ όλου του Έθνους και Κυβερνήσεως “με ένα χρυσούν στέφανον δια να στέψει τον ήρωα τούτον εν τω μέσω της γενικής συναθροίσεως προς τιμήν και δόξαν του έθνους ολοκλήρου… υπέρ του Ελληνικού μεγαλείου».

Στο επίσημο κείμενο της διαθήκης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως υπάρχει σημείωση σχετικά με το κτίσιμο του Καταστήματος των Ολυμπίων, ότι “η διάταξη αύτη είναι εν τω εκτελείσθαι, το μέγαρον κατά την διαθήκην ανεγερθήσεται προσεχώς περί την θέσιν του αρχαίου σταδίου… Περιμένεται το ανήκον νομοσχέδιον… Η δαπάνη προϋπελογίσθη… Η Επιτροπή των Ολυμπίων και ο εκτελεστής της διαθήκης, είναι κατά πάντα σύμφωνοι”.

κβ. Η διαθήκη του Κωνσταντίνου Ζάππα.

Η διαθήκη του Κωνσταντίνου Ζάππα κατατέθηκε με το από 24 Ιουνίου 1892 Βασιλικό διάταγμα “περί διαχειρίσεως της εν Ελλάδι εθνικής περιουσίας Κ. Ζάππα και περί της διαθήκης αυτού (ΦΕΚ 217/1892). Με αυτήν εγκαθιστά κληρονόμο του το Κράτος του Ελληνικού Βασιλείου και το υποχρεώνει σε εκτέλεση ορισμένων όρων. Εκτελεστή της διαθήκης ορίζει πενταμελή επιτροπή σύμφωνα με τη διαθήκη, η οποία θα ενεργεί υπό το όνομα “Ζάππειος Επιτροπή”.

Την επιτροπή αυτή ο διαθέτης παρακάλεσε το δημόσιο να την αναγνωρίσει ως νομικό πρόσωπο και ο ίδιος προσδιόρισε τον οργανισμό της.

Με το άρθρο 8 της διαθήκης ορίζει κληρονόμο το Κράτος του Ελληνικού Βασιλείου και επί ακινήτου του (ατμοκίνητον εργοστάσιον εις το Βροσθένιον Ρουμανίας). Επειδή το κτήμα Βροσθένιον ανήκει εις την κληρονομία που επάγεται ως καταπίστευμα στο Κράτος με τη διαθήκη Ευ. Ζάππα, ορίζει να συνεννοούνται οι δύο Επιτροπές, για τα εισοδήματα που θα χρησιμοποιεί η Επιτροπή των Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων και για τα εισοδήματα (μερίσματα μετοχών του).

Με το άρθρο 9 της διαθήκης κατά κάποιο τρόπο λογοδοτεί ως εκτελεστής της διαθήκης Ευαγγέλη Ζάππα (απόδοση κεφαλαίων, κτίσιμο καταστήματος Ολυμπίων, κατάλογος κτημάτων, εισοδήματα εξ’ αυτών κ.λ.π.) προς την Ε.Ο. και Κλ. ως εκτελεστή της διαθήκης Ευαγγέλη Ζάππα, μετά την επαγωγή του καταπιστεύματος στο Κράτος.

κγ. Η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, (Ε.Ο. και Κλ.) διέπεται σήμερα από τον α.ν. 1920/1939 (Α 346). Έχει χαρακτηριστεί ως Νομικό Πρόσωπο Δημόσιου Δικαίου, που ασκεί διοίκηση (ΣτΕ 642/1936).

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του α.ν. 1920/1939 έχει τη διοίκηση και διαχείριση της περιουσίας, που κατέλιπε στο δημόσιο με την από 30.11.1860 ιδιόγραφη διαθήκη του ο Ευαγγέλης Ζάππας.

Σύμφωνα με το άρθρο 2 τη διοίκηση και διαχείριση ασκεί με πράξεις, όπως η συντήρηση του Ζαππείου Μεγάρου και των κήπων αυτού, η εμψύχωση της γεωργίας, της βιομηχανίας, της κτηνοτροφίας και των ωραίων τεχνών, δια της ανά τετραετίαν τελέσεως των “Ολυμπίων”, ήτοι διαγωνισμών, καθ’ ους θέλουσιν εκτίθεσθαι, εν τω Ζαππείω Μεγάρω και τω περί αυτό χώρω τα προϊόντα της Ελληνικής Ενεργείας και Παραγωγής.

Σύμφωνα με το άρθρο 9 οι πόροι της αποτελούνται α) εκ των εισοδημάτων της κινητής και ακινήτου περιουσίας της, β) εκ μισθωμάτων… γ) εκ των μισθωμάτων και δικαιωμάτων εκ της παραχωρήσεως των αιθουσών του Ζαππείου Μεγάρου και των εκτάσεων της Επιτροπής προς τέλεσιν εκθέσεων, εορτών, αγορών κ.λ.π… δ) εκ κληρονομιών, κληροδοσιών και δωρεών προς την Επιτροπήν…

Σύμφωνα με το άρθρο 16 παρ. 1 “εξαιρετικώς επιτρέπεται, όπως… χώρος… χρησιμοποιείται ως εφεξής υπό του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου επιδιωκομένους σκοπούς…

Σύμφωνα με το άρθρο 17 «… επιτρέπεται, όπως παρέχει δια συμβάσεων προς εκμετάλλευσιν τας εις αυτήν ανηκούσας εκτάσεις και επιτρέπει την ανέγερσιν … μονίμων ή προσωρινών κτιρίων ή περιπτέρων..»

Σύμφωνα με το άρθρο 19 «…επιτρέπεται … η εκμίσθωσις ακινήτων και εκτάσεων της Επιτροπής…».

Σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3 «…δύνανται αι εκθέσεις των Ολυμπίων να τελώνται εις άλλας τοποθεσίας των Αθηνών, ή των προαστείων αυτών …εις άλλας εκτός των Αθηνών πόλεις ή κωμοπόλεις…»

κδ. Η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Ιδρύθηκε με το νόμο 5184/1923 ως Οργανισμός Δημόσιου Δικαίου και εγκαινιάστηκε στις 3.10.1926 σε χώρο 7.000 τ.μ.. Συμμετείχαν 600 εκθέτες και την επισκέφθηκαν 150.000 άτομα. Έκτοτε έχουν διοργανωθεί συνεχείς εκθέσεις, ενώ από το 1929 η έκθεση έγινε μέλος της Ένωσης Διεθνών Εκθέσεων. (U.F.I.). Συνδυάστηκε με πολιτιστικές εκδηλώσεις. Μετεγκαταστάθηκε και διευρύνθηκε, διακόπηκε η λειτουργία της την κατοχή και η πρώτη μεταπολεμική Έκθεση (16η) έγινε το 1951 με επισκέψεις 650.000 ατόμων. Οι δραστηριότητές της επεκτάθηκαν, όπως και οι χώροι και εγκαταστάσεις της (Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου, Εβδομάδα Ελληνικού Κινηματογράφου, Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού, Διεθνείς Μουσικές Ημέρες, Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, Ειδικές Κλαδικές Εκθέσεις, Συνέδρια – τοπικά, πανελλήνια -, Διεθνής 26η Ολυμπιάδα Σκακιού, Μεγάλο Διεθνές Συνέδριο UNESCO για την Παιδεία το 1984, Β’ Biennale (το 1986).

κε. Το πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων σήμερα. Η Ολυμπία στο ιδανικό τοπίο της φιλοξενούσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες, των οποίων σκοπός ήταν το «γυμνάσιο», η ευγενής άμιλλα και ο κότινος από κλάδο αγριελιάς. Τα οργανωτικά ζητήματα των αγώνων και οι κανόνες διεξαγωγής τους καθορίζονταν από λατρευτικά θέσμια και από γενικούς εθιμικούς κανόνες, στο πλαίσιο του «ευ αγωνίζεσθαι», υπό τα όμματα των «ελλανοδικών», των «Αλυτών», την κρίση της Ολυμπιακής Βουλής και την ασφάλεια της «Εκεχειρίας», χωρίς εξειδικευμένες ρυθμίσεις. Αυτή ήταν η Ολυμπιακή ιδέα και το περιεχόμενο του Ολυμπιακού Κινήματος, αυτά ενέπνευσαν τον Ευ. Ζάππα και αυτά μεταφέρθηκαν στον «Κανονισμό περί Συγκροτήσεως των Ολυμπιακών Αγώνων» της 30.9.1859.

Και η ιδέα διεξαγωγής σύγχρονων ολυμπιακών αγώνων έχει βάση την αναβίωση των αρχαίων ολυμπιακών αγώνων και του αθλητισμού ως μέσου για τη σωματική, ηθική και πνευματική διάπλαση της νεολαίας διαχρονικά.

Όπως υπενθύμισε το 1894 ο Δ. Βικέλας στο Διεθνές Αθλητικό Συνέδριο στο Παρίσι το 1894 με επιστολή του, είχαν προηγηθεί οι διοργανώσεις των «Ολυμπίων» στην Αθήνα.

Στη βάση του Ολυμπισμού ιδρύθηκαν ινστιτούτα, λαϊκά πανεπιστήμια, παγκόσμια παιδαγωγική ένωση, διεθνές γραφείο αθλητικής παιδαγωγικής, με βασική ιδέα το αρχαίο γυμνάσιο, που συνιστά ατομικό δικαίωμα άθλησης. Το 1936 καθιερώθηκε η Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας στην Ολυμπία και η Λαμπαδηδρομία ως νέος ολυμπιακός θεσμός.

Αναδείχθηκαν στη συνέχεια οι στρεβλώσεις της εμπορευματοποίησης, του επαγγελματισμού και της πολιτικής εκμετάλλευσης των Ολυμπιακών αγώνων (σύνδεση της Ολυμπιάδας του 1900 στο Παρίσι και του 1904 στο Σαιν Λούις με διεθνείς Εμπορικές Εκθέσεις στις πόλεις αυτές, μια αιματηρή τρομοκρατική ενέργεια το 1972 στο Μόναχο, ρατσιστικές προκλήσεις το 1976 στο Μόντρεαλ, εκδηλώσεις πολιτικών αντιθέσεων στις Ολυμπιάδες του 1980 στο Μόσχα και του 1984 στο Λος Άντζελες).

Ουδεμία σχέση έχουν με την απέρριτη και αφτιασίδωτη ομορφιά της πρώτης Ολυμπιάδας στην Αθήνα, για την οποία ο Δ. Βικέλας είχε δηλώσει στο πρώτο συνέδριο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, με αφοπλιστική ειλικρίνεια, ότι δεν θα διέθεταν μεγαλοπρεπείς εορτές, αλλά εγκαρδιότητα υποδοχής και επαφή με τα μνημεία των ένδοξων αρχαίων αγώνων.

Η διεξαγωγή των ολυμπιακών αγώνων διέπεται από ένα ιδιαίτερο νομικό πλαίσιο, που συντίθεται από αρχές και κανόνες οι οποίοι δεσμεύουν αμφίπλευρα τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) και τη Φιλοξενούσα Πόλη (Φ. Π.). Πηγή των ρυθμίσεων αυτών είναι ο Ολυμπιακός Χάρτης, που περιέχει τα θέματα της οργάνωσης της Ολυμπιακής Ιδέας και τα όργανα για την ουσιαστική εκδήλωσή της.

Ο Ολυμπιακός Χάρτης ψηφίζεται από τη ΔΟΕ. Δεν έχει τα χαρακτηριστικά τυπικού νόμου, ούτε είναι σύμβαση του διεθνούς δικαίου, με την έννοια που αναγνωρίζεται στο Ελληνικό σύνταγμα (άρθρο 28). Ως εκ τούτου δεν περιέχει τα στοιχεία άμεσης αναγκαστικής επιβολής και κυρώσεων.

Στο άρθρο 1, παρ. 1, του Ολυμπιακού Χάρτη προσδιορίζεται η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή ως η υπέρτατη αρχή του Ολυμπιακού Κινήματος. Η νομική φύση της ΔΟΕ είναι σύμφωνα με τον Ολυμπιακό Χάρτη «διεθνής μη κυβερνητική οργάνωση, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα («πρβλ. άρθρο 71 Καταστατικού Χάρτη του Ο.Η.Ε.), αλλά κατά το Ελβετικό δίκαιο, στο οποίο υπάγεται λόγω έδρας, είναι «φίλαθλο σωματείο», δηλαδή ιδιωτικού δικαίου ένωση προσώπων. Όμως στο δικαιϊκό σύστημα, των Ολυμπιακών Αγώνων ΔΟΕ συνιστά διεθνώς αναγνωρισμένη υπέρτατη αθλητική αρχή.

Η Εθνική Ολυμπιακή Επιτροπή (Ε.Ο.Ε.) ορίζεται ως «Νομικό Πρόσωπο Δημόσιου Δικαίου», υπάγεται στη ΔΟΕ, η σχέση της με την Κυβέρνηση είναι διακριτά αυτόνομη και το πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της καθορίζεται στον Ολυμπιακό Χάρτη. Η Ε.Ο.Ε. συγκροτήθηκε ως Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων (νόμος 3148/1951), αλλά με το νόμο 2725/1999 μετονομάστηκε σε Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή (Ε.Ο.Ε.).

Η Αθήνα το 2004, ως Φιλοξενούσα Πόλη κατάφερε να αναδείξει το ιδεώδες του Ολυμπισμού στην κοιτίδα του και να ενισχύσει το αθλητικό πνεύμα, που σίγουρα είχε υποβαθμιστεί στην προηγηθείσα εμπορικότατη Ολυμπιάδα της Ατλάντα των ΗΠΑ.__ Ο Καθηγητής Γ. Δολιανίτης σε επίσημη ομιλία του στο Ζάππειο την 30.9.2016 τόνισε:

«η όλη αντίληψη περί της ταύτισης του Κουμπερτέν με την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων υπήρξε αποτέλεσμα ορισμένων συγκυριών, όπως η άσχημη οικονομική κατάσταση της χώρας μας πριν και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ο ατυχής Ελληνοτουρκικός πόλεμος, που είχε σαν αποτέλεσμα να ξεχαστούν οι ενθουσιώδεις αναφορές στην Ελλάδα του 1896 των Ολυμπιακών Αγώνων. Οραματιστής, εμπνευστής και δημιουργός των Ολυμπίων υπήρξε ο ήρωας της Ελληνικής Επανάστασης Ευαγγέλης Ζάππας».

κστ. Η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία (Δ.Ο.Α)

Η Δ.Ο.Α. είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου και αποτελεί σήμερα τον κύριο διεθνή εκπαιδευτικό και πολιτισμικό θεσμό, στο πλαίσιο δράσης της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Η Ελλάδα φιλοξενεί σε μόνιμη βάση την έδρα του σημαντικού αυτού θεσμού, ο οποίος είναι και ο μοναδικός που αναφέρεται ρητά στον Καταστατικό Χάρτη της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Σύμφωνα με τα άρθρα 2 και 3 του Π.Δ. 302/2003 (ΦΕΚ Α’ 257/05- 11-2003), η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία τελεί υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής με σκοπό την όσο το δυνατόν ευρύτερη διάδοση σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο του Ολυμπιακού Ιδεώδους. Η Δ.Ο.Α. έχει τακτικούς και έκτακτους πόρους από την επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού, ενισχύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή άλλους διεθνείς οργανισμούς, επιχορηγήσεις από δημόσιους ή μη φορείς και οργανισμούς, έσοδα παρεχόμενα από δωρεές, κληρονομιές, κληροδοσίες, καταπιστεύματα, έσοδα από χορηγίες πάσης φύσεως και κάθε είδους κοινωνικούς πόρους, έσοδα από εκμετάλλευση περιουσιακών στοιχείων κινητών και ακινήτων, έσοδα από διοργάνωση συνόδων, σεμιναρίων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, καθώς και οποιαδήποτε άλλη νόμιμη πηγή.

Η Δ.Ο.Α. διοργανώνει κάθε χρόνο τα ακόλουθα προγράμματα:

Ετήσια Σύνοδος Νέων Εκπροσώπων από 150 Εθνικές Ολυμπιακές Ακαδημίες. Διεθνές Μεταπτυχιακό Σεμινάριο Ολυμπιακών Σπουδών. Ετήσια Σύνοδος Διεθνών Αθλητικών Ομοσπονδιών και Εθνικών Ολυμπιακών Επιτροπών. Σύνοδος εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής. Διεθνής Σύνοδος Αθλητικών Συντακτών

Η πλήρως μηχανογραφημένη βιβλιοθήκη της Ακαδημίας περιλαμβάνει ένα πρωτότυπο αρχείο με πάνω από 10.000 τόμους βιβλίων για την ιστορία και τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων.

Σύμφωνα με τον πρώην Πρόεδρο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, Juan Antonio Samaranch: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία είναι ένα σύμβολο ενότητας και φιλίας ανάμεσα στους λαούς και τις ηπείρους, πολύτιμος δεσμός που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, την αρχαία Ελλάδα με τον 20ο αιώνα.»

Την 22.03.2011 υπεγράφη σύμβαση μεταξύ της πρώτης αιτούσας και της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, με αντικείμενο την ευρύτερη δυνατή ανάπτυξη του σκοπού της Δ.Ο.Α. σύμφωνα με τις υψηλότερες διεθνείς προδιαγραφές.

7. Η ορθή υπαγωγή των πραγματικών στοιχείων στο νόμο (τη νόμιμη βάση).

Όλα τα στοιχεία (διαθήκη και προπαρασκευαστικά στοιχεία της διαθήκης) που προσάγονται με επίκληση, λαμβάνονται υπόψη και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο.

Ο Ευαγγέλης Ζάππας ήταν Έλληνας της διασποράς. Ως αγωνιστής από μικρός στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, είχε δώσει τις μάχες του με τον κατακτητή Τούρκο και είχε βιώσει το μεγαλείο του απελευθερωτικού Αγώνα δίπλα στους μεγάλους πρωταγωνιστές και είχε υποστεί την εκδικητική μανία των Τούρκων κατά της οικογενείας του και της περιουσίας του στην Ήπειρο.

Στο Βουκουρέστι έζησε ως μεγάλος άρχοντας και ερχόταν σε άμεση επαφή με τους ηγεμόνες της περιοχής (Μολδοβλαχία) και τους Φαναριώτες, και στην πόλη αυτή, που είχε ζήσει ο Ρήγας Φεραίος, προφανώς επηρεάστηκε άμεσα με τα γραπτά κείμενα του Ρήγα και τις μεταφράσεις του, όπως το δράμα του Μεταστάζιο “Ολύμπια” και το συγκλονιστικό παράδειγμα της αυτοθυσίας του υπέρ του Απελευθερωτικού Αγώνα, όπως και από τους λόγους και την ποίηση του Φαναριώτη Π. Σούτσου.

Οι Φαναριώτες, είχαν αναπτύξει πολιτικές ικανότητες και κατείχαν πρωτεύουσα θέση στον πνευματικό κόσμο της εποχής, συγκροτώντας μια ηγετική ομάδα στην Ελληνική κοινωνία την εποχή του Όθωνα (Αλ. Μαυροκορδάτος, Π. Σούτσος, Ιάκωβος Ρίζος Νερουλός, Αλέξανδρος-Ρίζος Ραγκαβής).

Ήταν η εποχή της βιομηχανικής επανάστασης στις άλλες χώρες και το έτος 1859 στην Ελλάδα ήταν για τον Αλ. Ραγκαβή έτος της μεγάλης βιομηχανίας με πρώτα τα έργα της επικοινωνίας (Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Εκδοτική, τόμος ΙΓ’ σελ. 178).

Το 1856 ο Ευαγγέλης Ζάππας δώρησε την περιουσία για τα “Ολύμπια”.

Ο Ραγκαβής στα Απομνημονεύματά του αναφέρει, ότι ο Ε. Ζάππας συνέδεσε με τα “Ολύμπια” την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων, ιδέα που είχε διατυπωθεί σε αθηναϊκή εφημερίδα από τον Π. Σούτσο και ενθουσίασε τον Ηπειρώτη ευεργέτη, ο οποίος δέχθηκε μάλιστα το 1859 να χρηματοδοτήσει το έργο της αναμαρμαρώσεως του Σταδίου, που σύμφωνα με τον προϋπολογισμό του F. Boulanger θα έφθανε τις 1.200.000 δραχμές.

Όμως παράλληλα μεγάλη ήταν και η πνευματική επανάσταση με ένθερμο κήρυκα τον Π. Σούτσο, ο οποίος κυκλοφόρησε βιβλίο “Ανάστασις της αρχαίας ελληνικής γλώσσης, εννοουμένης υπό πάντων”. Πρωτοστάτησε στην κίνηση αναγνώρισης του Βυζαντίου ως συνέχειας της Ελληνικής Ιστορίας (μαζί και ο Κ. Παπαρηγόπουλος), στο πλαίσιο της Μεγάλης Ιδέας για την αποστολή του περιούσιου λαού των Ελλήνων (ο.π. σελ. 475 επ.) και έγινε ένθερμος κήρυκας της αναβίωσης των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων και του εορτασμού της 25ης Μαρτίου ως εθνικής εορτής.

Σε αυτό το πλαίσιο και με αυτές τις ιδέες, προβλήθηκε η πρόταση του Ε. Ζάππα, η οποία εκτιμήθηκε από τον Βασιλέα και τον Υπουργό του ως προϊόν καρδίας θερμού πατριώτου, αλλά διασκευάστηκε σε πρώτο σκοπό την διάκριση της βιομηχανίας με περιοδικές εκθέσεις και βραβεύσεις. Αλλά «την αρχικήν του δωρητού ιδέαν μην θέλων εντελώς να αποκρούσω, συνεπρότεινα να διαρκεί εκάστη Ολυμπιακή Έκθεσις τέσσαρες εβδομάδας και αι τέσσαρες μεταξύ Κυριακές αφιερώνονται εις διασκεδάσεις του λαού, συνισταμένας κατά τας μεν τρεις πρώτας εις αγώνας γυμνικούς, δρόμον, πάλην, άλμα, δίσκον, οπλασκίαν, ιπποδρόμιον, την δε τετάρτην εις διαγωνισμούς μουσικούς, ποιητικούς και δραματικούς».

Μέσα στο όραμα της εθνικής προόδου γενικά, όπως είχε σηματοδοτηθεί και με διάταξη στο άρθρο 34 του “Ηγεμονικού” συντάγματος του 1832

(«Ο νόμος εγγυάται κατά τινα ρητήν προθεσμίαν την ασφαλή απόλαυσιν του εκ των εφευρέσεων κέρδους και ανταμείβει δημοσίως τους όσοι εφεύρωσιν ή φέρωσιν τινά τέχνην ή βιομηχανίαν άγνωστον εις τον τόπον») και όμοια του Συντάγματος του 1844 (άρθρο 105: “Δι’ ιδιαιτέρων Νόμων και όσον ένεστι ταχύτερον, πρέπει να ληφθεί πρόνοια περί των εξής αντικειμένων:… θ) περί εμψυχώσεως της γεωργίας, βιομηχανίας, εμπορίας και ναυτιλίας”), είναι ευεξήγητη πολιτικά η προσαρμογή της πρότασης του Ζάππα με την πρόταση του Ραγκαβή “ν’ αναβιώσωσι μεν τα Ολύμπια κατά την μεγαλεπήβολον πρόθεσιν του δωρητού, αλλά σκοπός πρώτιστος αυτών να είναι η διάκρισις των εν τη βιομηχανία, τη γεωργία, την καλλιτεχνία διαπρεπόντων και να τελώνται δια περιοδικών εκθέσεων… και προσέτι ίνα τας αρχαίας Ολυμπιάδας και κατά την χρονικήν αναστήσωμεν σημασίαν και ταύταις εν μέτρω της εθνικής προόδου του λοιπού χρώμεθα…»

«Προτάθηκε, η ανάγκη οικοδομήματος δια τας εκθέσεις, ο σκοπιμώτατον θα εθεώρουν αν ανηγείρετο επί της κορυφής του Σταδίου, το δε Στάδιον υπ’ αυτό αν διεκοσμείτο δια τους αγώνας». Τα ανωτέρω περιέχονται στα μετά τον θάνατό του εκδοθέντα Απομνημονεύματα του Α. Ραγκαβή.

Ως Φαναριώτης και διπλωμάτης (και θεατρικός συγγραφέας), αλλά και ως ο κατάλληλος Υπουργός Εξωτερικών της Κυβέρνησης Βούλγαρη, που διαπραγματεύτηκε και με τους άλλους ευεργέτες (Σίνας, Βεναρδάκης) την ανέγερση ιδρυμάτων κοινωφελούς χαρακτήρα – Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ακαδημία, Εθνική Βιβλιοθήκη -, ο Α. Ραγκαβής δέχτηκε τον βασικό σκοπό ως προϊόν της καρδιάς του μεγάλου πατριώτη, αλλά πρότεινε ένα μικτό θεσμό Ολυμπίων.

Ιδού, λοιπόν, ο «μεγάλος σκοπός» με ομολογημένο από τον άμεσο αποδέκτη της «μεγαλεπήβολης πρόθεσης» του δωρητή τον πυρήνα του «ν’ αναβιώσωσι μεν τα Ολύμπια … αλλά τας αρχαίας Ολυμπιάδας και κατά την χρονικήν αναστήσωμεν σημασίαν και ταύταις εν των μέτρω της εθνικής προόδου του λοιπού χρώμεθα». Έτσι το θέμα παραπέμφθηκε ad calendas Graecas, για να μην ξεχνάμε και τις απαρχές της γραφειοκρατίας, που ενδημεί έκπαλαι, στον τόπο μας. Όπως γράφει ο Ραγκαβής «το θέμα παρεπέμφθη στο γραφείον της Δημόσιας Οικονομίας, η όλη υπόθεσις παρεξετράπη βαθμηδόν της πρώτης αυτής διευθύνσεως (κατευθύνσεως) και λυπηρώς ηλλοιώθη… Το γραφείο εκείνο… ούτε μετά δραστηριότητος ικανής ούτε εν δεούση επιγνώσει της προθέσεως του δωρητού ενήργει και επί πολύ μεν εματαιώθη είτα δε διεστράφη του μεγάλου σκοπού η εκτέλεσις”.

Ιδού, λοιπόν, και η “διαστροφή της εκτέλεσής του”, η οποία σήμερα συνεχίζεται προς δόξαν της ίδιας γραφειοκρατίας, την οποία όμως θέλησε να εξαλείψει ο νεότερος νομοθέτης σύμφωνα και με τα πορίσματα της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, ότι τα περισσότερα κληροδοτήματα έχουν εκτραπεί από το σκοπό του διαθέτη ή δωρητή και την επίτευξή του.

Η κατάργηση του α.ν. 2039/1939 σηματοδότησε ήδη και την κατάργηση του α.ν. 1920/1939, τον οποίο επικαλείται η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων για την ανάσχεση κάθε προσαρμογής στις σύγχρονες απαιτήσεις. Στο πλαίσιο της αλλαγής που συντελέστηκε όφειλαν η “δημόσια αρχή” του νόμου 4182/2013 και η Επιτροπή ως εκτελεστής των διαθηκών, να ενδιαφερθούν για την αναπροσαρμογή του οργανικού νόμου και να έχουν ζητήσει να βεβαιωθεί, αν η βούληση του διαθέτη μπορεί ή δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί καθ’ ολοκληρίαν και να καθορισθεί τρόπος επωφελέστερης και ασφαλέστερης αξιοποίησης της περιουσίας, σύμφωνα με το άρθρο 10 του νόμου (πρβλ. και άρθρο 81).

Είναι εμφανής η δύσκολη θέση του αρμόδιου Υπουργού και της Επιτροπής, (Απάντηση Υπουργού Οικονομικών Ι. Στουρνάρα και απάντηση Ε.Ο. και Κληρ. κατά πλειοψηφία – πρακτικό 28/25.10.2011 προς την Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία). Τα έγγραφα αυτά στοιχεία το δικαστήριο μπορεί να εκτιμήσει ως εξώδικη ομολογία (άρθρο 352 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

Χωρίς άλλες λεπτομέρειες, ενόψει και όσων ελέχθησαν για τη συνταγματική προστασία του σκοπού του διαθέτη και για όλους του ορισμούς της διαθήκης ως προς τον τρόπο διαχειρίσεως της περιουσίας (αιτιολογική έκθεση στο νόμο 4182/2013 και άρθρο 10 νόμου), συμπερασματικά πρέπει να σημειωθούν και τα εξής:

Υπό την ισχύ του Συντάγματος της Ελληνικής Δημοκρατίας του 1927 και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 20, “δεν επιτρέπεται η μεταβολή του περιεχομένου ή των όρων διαθήκης ή δωρεάς κατά τας υπέρ του Δημοσίου ή κοινωφελούς σκοπού διατάξεις αυτής. Εξαιρετικώς επιτρέπεται δια νόμου, όταν η θέλησις του δωρητού ή διαθέτου αποβαίνει απολύτως απραγματοποίητος, η διάθεσις του διατιθεμένου ή δωρουμένου προς άλλον παρεμφερή σκοπόν”.

Ως εκ τούτου διατάξεις του α.ν. 1920/1939 “περί τροποποιήσεως, συμπληρώσεως και κωδικοποιήσεως των διατάξεων περί διοικήσεως της υπό του Ευαγγέλη Ζάππα καταληφθείσης στο έθνος περιουσίας”, καθό μέρος δεν ανταποκρίνονται στην κυρίως δηλωθείσα βούληση του για την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων της Αρχαιότητος στην Αθήνα και την ανάδειξη του Ολυμπιακού Ιδεώδους και περιορίζουν τον σκοπό στην έκθεση προϊόντων της ελληνικής παραγωγής ή αλλοιώνουν άλλους όρους ή ορισμούς στη διαθήκη, οι οποίοι είναι όλοι συνταγματικά προστατευτέοι, είναι ανίσχυρες.

Επίσης, αν με βάση τις διατάξεις του α.ν. 1920/1939 προβληθεί ότι διατάξεις της διαθήκης και δη η κυρία διάταξη περί διοργάνωσης και τέλεσης των Ολυμπίων δεν μπορεί να πραγματοποιηθούν, ο ισχυρισμός είναι αβάσιμος, γιατί είναι αποδειγμένον ότι διοργανώθηκαν και ετελέσθησαν επιτυχώς Αγώνες Ολυμπίων (και μετέπειτα Ολυμπιακοί Αγώνες στην Ελλάδα με εξαιρετική επιτυχία), ενώ, εξ αντιθέτου έπαυσαν να λειτουργούν εκθέσεις σύμφωνα με τον δηλωθέντα σκοπόν. Στην περίπτωση αυτή, δηλαδή, θα υπάρχει δικαστική ομολογία περί της μη εκπληρώσεως του σκοπού καθόλη την έκταση αυτού και περί της ανάγκης ερμηνείας της διαθήκης στο πλαίσιο των περιεχομένων στην αίτηση ισχυρισμών και προτάσεων (άρθρο 352 Κ.Πολ.Δ.).

Πράγματι τα πρώτα “Ολύμπια” στην Αθήνα πρότεινε ο Π. Σούτσος το 1834 με υπόμνημα προς το Υπουργείο Εσωτερικών. Ο ίδιος πρότεινε να συνδυαστούν με τον εορτασμό της 25 Μαρτίου ως εθνικής εορτής. Κατά το Βασιλικό διάταγμα της 2.2.1837 περιείχαν τους επί τρεις ημέρες δημόσιους αγώνες «ονομαστί ιπποδρομία, πάλη, δρόμος, δίσκος, πηδήματα, ακοντίσματα, εθνικοί χοροί και άλλα γυμνάσματα, τα οποία θέλουν εκτελείσθαι κατά την τάξιν της μουσικής». Τα πρώτα “Ολύμπια” κατά την πρόταση του Ευαγγέλη Ζάππα διοργανώθηκαν το Νοέμβριο του 1859 και στο αθλητικό τους σκέλος περιλαμβάνονταν αγωνίσματα δρόμου, άλματος, δίσκος ακόντιο και ιστού αναρρίχηση. Οι αγώνες, δεν πέτυχαν λόγω “έλλειψης γνώσεων και ταπεινής αντίληψης των μελών της Επιτροπής περί σωματικής αγωγής” κατά τον Ι. Χρυσάφη.

Ο ίδιος αναφέρει: “ο αείμνηστος Ευαγγέλης Ζάππας ουδέποτε φιλοδόξησε να συστήσει Βιομηχανικήν έκθεσιν, αλλά επόθησεν μόνον να ανασυστήσει τους Αρχαίους Ολυμπιακούς Αγώνας και μόνον αυτούς”.__ Δεύτερα “Ολύμπια” διοργανώθηκαν το Νοέμβριο του 1870. Στο αγωνιστικό μέρος των Ολυμπιακών Αγώνων διεξήχθησαν τα αγωνίσματα δίαυλος, άλμα τριπλούν, άλμα απλούν, πάλη, δισκοβολία, ακοντισμός, άλμα επί κοντώ, αναρρίχησις επί ιστόν, αναρρίχησις επί κάλω, ελκυνστίδα.

Κατά την έναρξη των αγώνων έγινε η ανάκρουση του πρώτου Ολυμπιακού Ύμνου και οι αθλητές έδωσαν τον Όρκο των Αθλητών. Ο Βασιλέας Γεώργιος εξήρε «την επιτυχίαν της εκθέσεως και των Ολυμπιακών Αγώνων, δι ων επραγματοποιήθη ο γενναίος και πατριωτικός σκοπός του ευεργέτου της Ελλάδος Ζάππα.»

Τα τρίτα Ολύμπια, διοργανώθηκαν το 1875 από τον Ιωάννη Φωκιανό, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία.

Η προγραμματισμένη για το 1887 Τετάρτη διοργάνωση των Ολυμπίων αναβλήθηκε με εισήγηση της Ε.Ο. και Κλ., γιατί “αι προς τούτο προκαταρκτικαί και προπαρασκευαστικαί ενέργειαι δεν συνεκπληρώθησαν”.

Τα τέταρτα Ολύμπια συνέπεσαν με τα εγκαίνια του Ζαππείου Μεγάρου και το Ιωβηλαίον του Βασιλέως Γεωργίου Α’ (εικοσιπενταετηρίδα από την άνοδο στο θρόνο) και άλλα σημαντικά γεγονότα.

Στην τελετή δόθηκε η ευκαιρία στον Κων. Ζάππα να μιλήσει για την ιδέα της αναβίωσης των “Ολυμπιακών Αγώνων” του Ευαγγέλη Ζάππα.

Πριν διοργανωθούν οι πρώτοι Διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες (1896) οι Έλληνες εκπρόσωποι στα συνέδρια ανεφέροντο στο ένδοξο όνομα των Ολυμπιακών Αγώνων και την αναβίωσή τους από τον Ευαγγέλη και τον Κωνσταντίνο Ζάππα (Ιω. Φωκιανός, Δημ. Βικέλας), ενώ η Ε.Ο. και Κλ. εμφανίζεται απαθής έως αρνητική για το θεσμό των αθλητικών αγωνισμάτων (επιστολή 1894 προς τον Κουμπερτέν και κρίσεις Χρυσάφη). Τελικά οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1896 στην Αθήνα ήταν μία τεράστια επιτυχία με διεθνή απήχηση και αποδοχή του θεσμού, όπως ήταν και η Μεσοολυμπιάδα του 1906 στην Αθήνα. Είναι στη συνέχεια γνωστές οι σχετικές συζητήσεις στη Βουλή, οι προσπάθειες των νεότερων Ελληνικών Κυβερνήσεων για να γίνονται μόνιμα στην Ελλάδα οι Ολυμπιακοί Αγώνες και η απόλυτα επιτυχημένη διοργάνωσή τους το 2004 στην Αθήνα.

Αν αληθεύει, ότι στις επιτύμβιες αφιερώσεις συνοψίζεται η πορεία της ζωής του αποθανόντος, το επίγραμμα στον τάφο του Ευαγγέλη Ζάππα επαληθεύει, ότι η πορεία του συμπυκνώθηκε στο μεγαλείο της πατρίδας και στο όραμα της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Είναι η ύστατη απόδειξη, που εκπορεύεται και από τον τάφο του:

«Ίφιτε, το σον κλέος ουκ άφθιτον μόνον. Ελλάς και εκ του Ζάππα Ολύμπια έχει.»

Αναφέρεται στην κοινή αιώνια δόξα του με τον Ίφιτο, Βασιλέα της Ήλιδος, ο οποίος κατά την παράδοση αναδιοργάνωσε τους Ολυμπιακούς Αγώνες και καθιέρωσε την εκεχειρία. Κάθε αλλοίωση της Ιδέας μιας ζωής ολόκληρης είναι ασέβεια στη μνήμη του μεγάλου ευεργέτη.

Με όλα τα δεδομένα, που απορρέουν ως βάσιμοι πραγματικοί ισχυρισμοί, αποδεικνύεται:

Σκοπός του διαθέτη ήταν η τέλεση Ολυμπίων κατ’ αναβίωση των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων.

Ο σκοπός της διοργάνωσης Βιομηχανικών, Εμπορικών και Γεωργικών Εκθέσεων, ήταν θνησιγενής, μία κακή αρχή και “κακής αρχής, κάκιστον και τέλος”, είχε προειδοποιήσει ο Λ. Καυταντζόγλου και δυστυχώς δικαιώθηκε. Ο διάσημος αρχιτέκτονας είχε αναφερθεί στη διαστρέβλωση του ποθούμενου σκοπού του διαθέτη, είχε προτείνει την “ανίδρυση” του Ζαππείου κατά το παράδειγμα της Άλτεως των Αρχαίων Ολυμπίων σύμφωνα με την μεγαλοφυή ιδέα του Ε. Ζάππα, αλλοιώς είχε προτείνει να αποπερατωθεί και να χρησιμεύσει ως Μουσείο.

Η σημερινή εξέλιξη καταδεικνύει την ματαίωση αυτού του σκοπού (μάλιστα μετά τη δημιουργία της ΔΕΘ) και αναδεικνύει τον κύριο σκοπό της οργάνωσης των Ολυμπίων ως Ολυμπιακών Αγώνων, προσαρμοσμένο σε εξελίξεις που συζητούνται και διαμορφώνονται στη χώρα μας και διεθνώς.

Η διάταξη του άρθρου 2 του νόμου ΤΟ΄ 1869 υπό το πρίσμα της συνταγματικής προστασίας της βουλήσεως του διαθέτη πρέπει να θεωρείται ανίσχυρη, γιατί ο Ευ. Ζάππας ονοματοδότησε ρητά τα «Ολύμπια» και «το Κατάστημα των Ολυμπίων» (άλλο θέμα είναι η «Ζάππειος Επιτροπή» της διαθήκης Κων. Ζάππα, η οποία έχει επίσης χαρακτηριστεί ως νομικό πρόσωπο δημόσιου δικαίου – ΣτΕ 875/1940, 875/1945, 2352/1952).

Με βάση την προσαγόμενη με την αίτηση αναλυτική μελέτη για τη στέγαση και ανάπτυξη του Ολυμπιακού Μουσείου δεν φαίνεται να αποκλείεται η χρήση και αιθουσών για εκθέσεις (ήδη η Ε.Θ.Ν.Ο.Α. διοργάνωσε στο Ζάππειο Μέγαρο από 15 έως 20 Μαϊου 2012 με εξαιρετική επιτυχία την έκθεση «Οι Ολυμπιακοί Αγώνες 1894 – 2012. Η συμβολή της Ελλάδας στα τεκμήρια»). Επικουρικά, λοιπόν, αν κριθεί ότι ο ομολογημένος ως ανέφικτος από την Ε.Ο. και Κλ. σκοπός εκθέσεων είναι εφικτός, μπορεί να βεβαιωθεί μετά από εκτίμηση του δικαστηρίου, ότι συνυπάρχει ως σκοπός πραγματοποιήσιμος.

Η διαχείριση της περιουσίας σήμερα με τη μορφή διεκπεραιώσεως απλών πράξεων συντήρησής της και μισθώσεως χώρων για παντός είδους εκδηλώσεις, καθιστά την περιουσία αδρανή και έτσι δικαιώνονται στη συνείδηση των πολιτών τα πορίσματα της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής και ως προς την περιουσία αυτή.

Όμως το Μέγαρο Ολυμπίων (καταχρηστικά Ζάππειον) και οι χώροι του κατά το αρχικό σχέδιο, είναι περιουσία σύμβολο των ιδανικών και ιδεών του Ευαγγέλη Ζάππα και πρέπει να της αποδοθεί το όνομα και η ηθική αίγλη, ως Μεγάρου Ολυμπίων, όπως είχε προσδιοριστεί με σχέδια του ίδιου.

Η συνταγματική προστασία του σκοπού του διαθέτη θα είναι άτρωτη σε διεθνές πεδίο έναντι των οργανισμών του Διεθνούς Ολυμπισμού, αν ο σκοπός περιβληθεί με τη αληθινή του υπόσταση και την πραγματική του αξία ως Ολυμπιακό ιδανικό και κατοχυρωθεί ως προς τα υλικά και άυλα αγαθά που περιέχει.

Παράλληλα η αξιοποίηση της ιδέας αυτής εκτός από την Οικουμενική της διάσταση, θα παρέχει και οικονομικά οφέλη για την Ελληνική Οικονομία, όπως τεκμηριωμένα διατυπώνεται στην αίτηση για να εκτιμηθούν από το δικαστήριο (επαφές με ΔΟΕ από το 2010, μελέτες αξιοποίησης και οικονομικών αποτελεσμάτων κλπ. ).

Η οικονομική επιτυχία των αγώνων, προεξοφλείται, αν ληφθεί υπόψη το ενδιαφέρον και η μεγάλη προσέλευση κόσμου σε σύγχρονα αθλητικά γεγονότα (Μαραθώνιοι, που διοργανώνονται στην Αθήνα, όπως ο πρόσφατος Μαραθώνιος δρόμος).

Κατά ταύτα ο προτεινόμενος σκοπός αξιοποίησης της περιουσίας με την μόνιμη διεξαγωγή Ολυμπιακών Αγώνων στο μεσοδιάστημα μεταξύ δύο Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων ανταποκρίνεται στη βούληση του διαθέτη και αποτελεί τη βέλτιστη επωφελέστερη και ασφαλέστερη αξιοποίηση του σκοπού, και θα είναι η γέφυρα για την σταθερή μετάβαση στη μόνιμη διεξαγωγή των Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα.

Το όφελος από την εκτέλεση του σκοπού αυτού για την περιουσία και κατ’ επέκταση για την Ελλάδα, εμφανίζεται τεκμηριωμένο για την ουσιαστική και επ’ αυτού κρίση του δικαστηρίου. Το όφελος αυτό επεκτείνεται στο πρόσωπο της ίδιας Ε.Ο.και Κλ. και στη σφόδρα πιθανολογούμενη αύξηση των πόρων της με κληρονομίες, κληροδοσίες, δωρεές και χορηγίες.

Στο πλαίσιο της εκτελέσεως του κατά τα ανωτέρω προσδιορισθέντος σκοπού αναγκαία είναι τόσο κατά τη βούληση του διαθέτη, όσο και για την πληρέστερη, ασφαλέστερη και αποδοτικότερη διαχείριση της περιουσίας, η λειτουργία του Μεγάρου των Ολυμπίων ως εκθεσιακού και Μουσειακού Χώρου, για την ανάδειξη και προβολή του Ολυμπισμού όπως καταδεικνύεται με τις συνεννοήσεις σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο (με την ίδια την Ε.Ο.Κλ., την ΟΠΑΠ Α.Ε. ,τη Δ.Ο.Ε., τη σύμβαση 22.3.2011 με τη Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία, με τεχνική έκθεση και μελέτες -Μουσειολογική και Οικονομική Μελέτη που έχουν εκπονηθεί – την ουσία των οποίων δεν αμφισβητεί η Ε.Ο.Κλ.), και τη διασφάλιση της πολιτιστικής αυτής κληρονομιάς του Έλληνα. Είναι αδιανόητο να υπάρχει τέτοιο Μουσείο στη Λωζάννη και να μην υπάρχει στη Αθήνα!

Επίσης η διαμόρφωση και εκμετάλλευση του περιβάλλοντος χώρου ως Ολυμπιακού Πάρκου Αθηνών, προορισμένου για δραστηριότητες σχετικές με τον Ολυμπισμό, (φιλοξενία εκπροσώπων Ολυμπισμού, εκπαίδευση, διδασκαλία σχετικά με τα Ολυμπιακά ιδεώδη, τις Ολυμπιακές σπουδές).

Η διοργάνωση Ολυμπιακού Λαχείου ανεξάρτητα ή σε συνεννόηση με τον επίσημο φορέα λαχείων, παιγνίων και στοιχημάτων στην Ελλάδα στα πλαίσια του νόμου.

Η απονομή βραβείων γενικά σε αθλητές, πνευματικούς δημιουργούς και επιστήμονες σύμφωνα με τους ορισμούς της διαθήκης.

8. Επίμετρον. Νομική, οικονομική, πολιτιστική και ηθική διάσταση του θέματος.

Όλοι οι προτεινόμενοι τρόποι πραγματοποίησης της αληθινής βούλησης του διαθέτη ή επωφελέστερης και ασφαλέστερης εκτέλεσης του σκοπού της διαθήκης Ε. Ζάππα εμπίπτουν στο ρυθμιστικό πλαίσιο του άρθρο 109 του Συντάγματος και του άρθρου 10 του ν. 4182/2013.

Βασική ρύθμιση (κανόνα) συνιστά η απαγόρευση μεταβολής του κοινωφελούς σκοπού και του τρόπου και των όρων διαχείρισης της περιουσίας, ως και των ορισμών για τον τρόπο διοίκησης της περιουσίας. Όμως η συνεχώς εξελισσόμενη οικονομική και νομική πραγματικότητα, διαμορφώνει συνεχώς νέους τρόπους αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων (υλικών και άυλων). Για τούτο ο νομοθέτης (συνταγματικός και κοινός) θέσπισε εξαίρεση, όταν η βούληση του διαθέτη ή δωρητή μπορεί να ικανοποιηθεί πληρέστερα με τη μεταβολή της εκμετάλλευσης. Η εξαίρεση αυτή αποτελεί το μείζον, συνεπώς ο νομοθέτης διάκειται ευνοϊκότερα για το έλασσον, δηλαδή να επιτρέπεται όχι αυτή καθεαυτή η μεταβολή της εκμετάλλευσης, αλλά η εκμετάλλευση εντός του δηλωθέντος σκοπού κατά την αληθινή ερμηνεία της βουλήσεως του διαθέτη ή δωρητή. Η μεγαλεπήβολη ιδέα του Ε. Ζάππα, ήταν συγχρόνως και ιδέα ενός επιτυχημένου επιχειρηματία, ιδέα εφαρμόσιμη και αποδοτική στον τόπο και το χρόνο της. Οι ενδεδειγμένοι σήμερα τρόποι εφαρμογής και απόδοσης της ιδέας των Ολυμπίων ως Αγώνων Ολυμπιακών δοκιμάστηκαν και πέτυχαν διεθνώς.

Δοκιμάστηκαν και πέτυχαν στην Ελλάδα κατά τρόπον εγγύτερον στο Ολυμπιακό ιδεώδες. Η ίδια ιστορία, οι ίδιες ιδέες, στον ίδιο τόπο, μπορεί να επαναληφθούν και με τις σύγχρονες μορφές του Ολυμπισμού. Ινστιτούτα, γραφεία αθλητικής παιδαγωγικής ( στο πλαίσιο μάλιστα της ενεργού Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας), Ολυμπιακό Μουσείο, Ολυμπιακό Λαχείο κ.α. μπορεί να συνοδοιπορήσουν με τον γνήσιο Ολυμπισμό της αληθινής βούλησης του διαθέτη. Οι προβαλλόμενοι στην αίτηση τρόποι πραγματοποίησης της αληθινής βοήλησης ή επωφελέστερης εκτέλεσης είναι εντός του σκοπού και εντός της πραγματικότητας σήμερα και όλοι ή οποιοσδήποτε από αυτούς μπορεί να γίνει δεκτός από το δικαστήριο ως επωφελέστερος.

Άλλωστε η προστασία του άρθρου 109 του Συντάγματος δεν εξαιρεί καταρχήν την εφαρμογή γενικών νομοθετικών μέτρων, τα οποία αποβλέπουν στην εξυπηρέτηση γενικότερου δημόσιου συμφέροντος, όταν μάλιστα η θέσπιση των μέτρων αυτών υπαγορεύεται από άλλες συνταγματικές διατάξεις (π.χ. άρθρο 106 Συντάγματος) – βλ. ΣτΕ ολομ. 1191/2009 – Αιτ. Έκθεση στο ν. 4182/2013 υπό το άρθρο 2 και υπό το άρθρο 10) και είναι προφανής η σημασία του Αθλητισμού και ως πολιτιστικού και τουριστικού προϊόντος και οι επενδύσεις σ’ αυτόν ιδιαίτερης αξίας. Στο πλαίσιο αυτό, αν κατά την αληθή ερμηνεία της διαθήκης κριθεί αναγκαία νομοθετική ρύθμιση (π.χ. προσαρμογή οργανισμών των ν.π.δ.δ. – πρβλ. άρθρο 81 ν. 4182/2013) αυτή δεν κωλύεται συνταγματικά.

Αν η ανάπτυξη της βιομηχανίας ήταν επιτακτική την εποχή του Α. Ραγκαβή σήμερα σκοπείται η ανάπτυξη όλων των τομέων της Εθνικής Οικονομίας με πρωτεύουσα πηγή εθνικού πλούτου τον τουρισμό, ο οποίος αποτελεί το βαρύ όπλο για την ανάπτυξη της οικονομίας.

Ήδη ο τουρισμός με τις μορφές ταξιδιού αναψυχής, διαμονής και απόλαυσης φυσικής ομορφιάς, επισκέψεως αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, τόπων θρησκευτικής λατρείας, έχει ρίζες στον Διόδωρο, τον Παυσανία, τον Σατωμπριάν κ.α. και διακλαδώνεται με τις θερμές παροτρύνσεις άλλων απλών επισκεπτών της Ελλάδας.

Η μορφή του αθλητικού τουρισμού είναι παγκοσμίως ελκυστική (Ολυμπιακοί Αγώνες, Διοργανώσεις Κλασσικού Μαραθωνίου Δρόμου, Διεθνείς Αγώνες Στίβου – παλαιότερα η Ελλάδα φιλοξενούσε περιοδικά τους Βαλκανικούς Αγώνες Στίβου -, Διεθνή Ποδοσφαιρικά Πρωταθλήματα και Πρωταθλήματα Καλαθοσφαίρισης…).

Δεδομένο είναι ένα ρεύμα επισκεπτών από ΗΠΑ, Καναδά, Σκανδιναβικές χώρες, χώρες της Βορειοδυτικής Ευρώπης γενικότερα, την Κίνα, την Ιαπωνία κ.α., που αποτελεί τον κύριο όγκο του παγκόσμιου τουρισμού.

Το μέγεθος της προσέλκυσης πολλών εξ’ αυτών στην Ελλάδα με την προσφορά ενός ακόμη μοναδικού πολιτιστικού προϊόντος, θα είναι τεράστιο. Ήδη η πολιτιστική μας κληρονομιά που προσφέρεται και προβάλλεται στο σύγχρονο κόσμο με την Ακρόπολη και το Μουσείο της Ακρόπολης – πόσες δυσκολίες, πόσες νομοθετικές πρωτοβουλίες και πραγματικές προσαρμογές, απαιτήθηκαν για την ολοκλήρωσή του, για να το αποθαυμάζουμε σήμερα και εμείς και να το διαθέτουμε ως ισχυρό έρεισμα για την διεκδίκηση του επαναπατρισμού των αρχαιοτήτων μας -, με το Καλιμάρμαρο, με την Αρχαία Ολυμπία, την Ιερά Άλτι, το Στάδιο, την Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, τη Λαμπαδηδρομία, θα συνδεθεί απευθείας με τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Ελλάδα και θα γίνει η γέφυρα προς υλοποίηση των προσπαθειών για τη μόνιμη διεξαγωγή και των Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων στην κοιτίδα τους Ελλάδα και οι υποδομές του 2004 επιτέλους θα αξιοποιηθούν. Ακούμε υπερήφανοι τον Ολυμπιακό Ύμνο του Παλαμά και του Σαμάρα και απολαμβάνουμε το θέαμα της Ελληνικής σημαίας πρώτης και των αθλητών μας πρώτων στις παρελάσεις σε ξένες χώρες μέσω τηλεοπτικών συνδέσεων, ενώ μπορούμε να τα απολαύσουμε ζωντανά τόσο κοντά μας!

Πόσο θαυμαστή είναι η ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων και του Ολυμπιακού Πάρκου, που έχει χωροθετηθεί από το 1865 η οποία θα είναι από τα πλέον σπουδαία προστατευόμενα πολιτιστικά μνημεία!

Το εθνικό όφελος ηθικά, πολιτιστικά και οικονομικά, είναι τεράστιο.

Δεν επιτρέπονται στείρες αντιθέσεις, αλλά επιβάλλεται εθνική συστράτευση.

Το πεδίο συνεννόησης με Διεθνείς Οργανισμούς έχει προετοιμαστεί και είναι ανοικτό. Το εσωτερικό πεδίο;

Τόσο πανίσχυρη παραμένει η γραφειοκρατία; Μπορεί σήμερα η βιομηχανία, η γεωργία και η κτηνοτροφία να υπερισχύουν “της δόξας του Έθνους ολοκλήρου”, του Ελληνικού Μεγαλείου, των οραμάτων του Ευαγγέλη Ζάππα και της ζητούμενης οικονομικής ανάπτυξης;

Πως αλλοιώς μπορεί να τιμηθεί ένας μεγάλος Εθνικός Ευεργέτης, αν δεν δώσουμε περιεχόμενο στην μνήμη του («Ελλάς και εκ του Ζάππα Ολύμπια έχει») και αν η Επιτροπή Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων δεν θέσει πρωταρχικό της σκοπό το Ολυμπιακό ρητό: «Citius, Altius, Fortius» (Ταχύτερα, Ψηλότερα, Δυνατότερα) και δεν μεταλαμπαδεύσει τούτο στους Πανέλληνες;

Κωνσταντίνος Δ. Βολτής
Επίτιμος Αντιπρόεδρος
Νομικού Συμβουλίου του Κράτους